Fine Gael TD for Galway West & Mayo South

Cead faighte ag Kyne ón Rialtas do Acht nua na Gaeilge

Tá cead faighte ag an tAire Gnóthaí Gaeltachta agus Acmhainní Nádúrtha agus TD Fine Gael do Ghaillimh Thiar agus Maigh Eo Theas Seán Kyne ón na Airí Rialtais do Bille nua Teanga chun tacú le forbairt agus úsáid  An Ghaeilge.

D’fhreastail an tAire Stáit Kyne inniu  ar cruinniú na Airí Rialtais i Tithe an Rialtais chun cur síos a dhéanamh ar na moltaí do Bhille na dTeangacha Oifigiúla (Leasú) 2017.

Tá na cinnteidil nó príomh moltaí an Bhille foilsithe agus tá siad bunaithe ar chomhairliúchán cuimsitheach leis na páirtithe leasmhara tar éis athbhreithnithe a chuir an  tAire Kyne ar bun do tograí roimhe seo.

I measc na príomhfhorálacha an Bhille tá –
• Sprioc go mbeadh Gaeilgeoirí mar 20% d’earcaigh nua sa tseirbhís phoiblí
• Go mbeidh sé riachtanach go n-oibreoidh gach oifig phoiblí sa Ghaeltacht trí Ghaeilge
• Dualgas nua ar chomhlachtaí poiblí go mbeadh rogha ag an bpobal leagan Gaeilge dá ainm agus seoladh a úsáid.
• Dualgas ar gach comhlacht poiblí nua an t-ainm  a bheith i nGaeilge
• Dualgas ar gach comhlacht poiblí nua a lógónna a bheith dátheangacha agus aon comhlacht poiblí atá ann cheana féin atá ag athrú lógónna nó a thabhairt suas chun dáta, beidh orthu lógónna dátheangacha a fháil.
• Tabhairt isteach na “caighdeáin teanga ‘d’earnálacha éagsúla den tseirbhís phoiblí in ionad an chórais atá ann faoi láthair do scéimeanna teanga. Soiléiriú an ‘caighdeáin’  na dualgais agus oibleagáidí atá chomhlachtaí poiblí  maidir leis an nGaeilge agus beidh sé níos soiléire don phobal cad iad na seirbhísí gur féidir leo bheith ag súil a fháil trí Ghaeilge, agus go mbeidh an tseirbhísí Gaeilge níos comhsheasmhaí agus an caighdeán níos fearr.
• Tabhairt isteach fíneálacha – a bheas a chuir i bhfeidhm ag an gCoimisinéir Teanga – ar chomhlachtaí poiblí nach gcomhlíonann an Achta nó a sháraíonn go leanúnach ar sholáthar an Acht
• Bearta nua chun a chinntiú go mbeidh úsáid níos fearr don Ghaeilge ar chomharthaí tráchta ar bhóithre atá le aontú leis an tAire agus leis an Roinn Iompair
• Bunú ‘Seirbhís Aistriúcháin Roinnte’ nua chun cabhrú le ranna agus oifigí Rialtais.

Dúirt an tAire Kyne: “Tá mé thar a bheith sásta go bhfuil cead faighte agam ó na Airí Stáit chun brú ar aghaidh leis an BilleTeanga nua chun tacaíocht a thabhairt d’fhorbairt agus úsáid an Ghaeilge.

“Sa mbille nua, tá leasuithe reachtaíochta, bearta nua agus polasaí nua tionscnaimh chun tacú leis an nGaeilge tríd méadú ar infheictheacht agus a úsáid ar fud na tíre.

“Cinnteidil an Bhille – na tograí tosaigh agus na bearta polasaí  – tá ionchur ó gheallsealbhóirí cosúil leis an Choimisinéir Teanga, eagraíochtaí Gaeilge, urlabhraithe freasúra, ranna Rialtais ar nós  Airgeadas agus Cirt agus Comhionannais, chomh maith le hOifig an Ard-Aighne Ginearálta. Beidh tuilleadh comhairliúcháin a lorg le linn dhréachtú théacs an Bhille.

“Tá an Ghaeilge ag crosbhóthar. Sna figiúirí Daonáirimh is déanaí, cé go bhfuil roinnt comharthaí dearfacha, thaispeáin siad freisin na dúshláin agus brú atá ar An Ghaeilge, go háirithe mar gheall ar cumhacht an Bhéarla. Is léir go bhfuil gá le hathruithe reachtaíochta agus beartais nua agus tionscnaimh chomh maith le ceannaireacht ón Rialtas agus an Stáit.

“Baineann an Ghaeilge linn ar fad – ní le ghrúpa nó páirtí polaitíochta amháin í. Le linn an phróisis,  thuig mé go maith an tábhacht a bhaineann le comhaontú agus cur chuige comhpháirtíochta. Sna bearta atá sa mBille, creidim, go mbeidh tionchar buan i gcur chun cinn An Ghaeilge, ina úsáid agus a infheictheacht ar fud na tíre ar fad chomh maith le ceantair Ghaeltachta.

“Táim ag tnúth le tuilleadh comhairliúcháin le páirtithe leasmhara mar chuid den phróiseas dréachtaithe sna seachtainí atá amach romhainn.”

Menu