Fine Gael TD for Galway West & Mayo South

Ceanncheathrú Chomhar Naíonraí na Gaeltachta – Oscailt Oifigiúil

 

Bhí sé de phribhléid agam an Ceanncheathrú Chomhar Naíonraí na Gaeltachta a oscalit Dé hÁoine seo caite.

Gaeltacht Childcare Centre 2Ba mhaith liom i dtús báire mo bhuíochas ó chroí a ghabháil libh as ucht an cuireadh a thabhairt dom, Ceanncheathrú Chomhar Naíonraí na Gaeltachta a oscailt anseo ar an gCeathrú Rua inniu. Tá an-áthas orm bheith anseo, ag seasamh libh i bhfoirgneamh nua an Cheanncheathrún, agus caithfear a rá go bhfuil an áit ag breathnú go hiontach.

Ba mhaith liom tréaslú freisin le Mairéad Mac an Iomaire agus leis an bhfoireann uilig as an sár obair atá ar siúl agaibh ar bhonn leanúnach ó thaobh an luathoideachais de.  Is iontach an rud é go bhfuil Mairéad anseo ón tús agus í lárnach i mbunú na chéad naíonra Gaeltachta sin thiar i 1978. Tá aitheantas ar leith ag dul do Mhairéad as an obair cheannródaíoch atá déanta agus go deimhin á déanamh aici ar son na Gaeilge agus na Gaeltacht. Tréaslaím leat as an obair sin, a Mhairéad!

Tá sé tráthúil gur anseo ar an gCeathrú Rua atáthar ag lonnú cheanncheathrú Chomhar Naíonraí na Gaeltachta mar gurb anseo a cuireadh tús leis an gcéad naíonra Gaeltachta riamh, thiar i 1978. Bhí iarrtha ag Gaeltarra Éireann, mar a bhí ann ag an am, go ndéanfaí naíonra a bhunú le seirbhís tacaíochta teanga a chuir ar fáil do pháistí na mbainisteoirí sin a bhí ag obair le Gaeltarra Éireann san eastát tionsclaíochta ar an gCeathrú Rua. D’éirigh go maith leis an togra ón gcéad lá riamh, agus é ag dul ó neart go neart ó shin i leith. Mar atá an scéal, d’éirigh chomh maith sin leis, gur osclaíodh ionad nua cúram leanaí anseo ar an gCeathrú Rua i 2012 agus mo chomhghleacaithe agus iar-Aire Stáit, Donnchadh Mac Fhionnlaoich, i láthair ar an lá.

Tuigim go bhfuil Comhar Naíonraí na Gaeltachta ag feidhmiú i 60 ionad ar fud na tíre anois agus uaidh na hionaid sin, déantar 95 seirbhís a fheidhmiú. Maidir le cúrsaí airgeadais, tagann maoiniú do na seirbhísí uilig seo chuig Comhar Naíonraí na Gaeltachta ón Roinn Leanaí agus Gnóthaí Óige, agus ar ndóigh, ó Údarás na Gaeltachta. Is láimhdeachas de €2.3 milliún a bhíonn ag an gcomhlacht gach bliain.

Dar ndóigh, tá an eagraíocht ag fás agus ag forbairt i gcónaí agus iad ag tabhairt aghaidh ar an todhchaí. Ag tosú i mbliana, beidh ról lárnach ag Comhar Naíonraí na Gaeltachta i bhfeidhmiú an “Polasaí don Oideachas Gaeltachta 2017-2022”.  Tá tábhacht ar leith ag baint leis an bpolasaí seo mar gurb é seo an chéad pholasaí don oideachas Gaeltachta a foilsíodh ó bunaíodh an Stát. Leagtar síos sa pholasaí seo an bealach a mbainfear úsáid as an gcóras oideachais chun tacaíocht a thabhairt agus cur chun cinn a dhéanamh ar labhairt na Gaeilge  mar theanga bheo sa Ghaeltacht. Agus tá sé ar cheann de phríomhghnéithe chur i bhfeidhm na Straitéise 20 Bliain don Ghaeilge chomh maith.

Mar is eol dúinn, tá Comhar Naíonraí na Gaeltachta ag gníomhú i chuile cheantar Gaeltachta anois. Go deimhin, tuigim gur údar bróid daoibh é gur osclaíodh naíonra nua ar Oileán Thóraí i mí Mheán Fómhair seo caite agus go bhfuil cúigear páistí ag freastal uirthi anois. Ag féachaint ar an mórphictiúr ansin, tá os cionn 1,500 páiste ag freastal ar bhur seirbhísí faoi láthair, ó cheann ceann na tíre, rud atá iontach ar fad agus atá le moladh.

Ó thaobh chúrsaí oiliúna de, rinneadh tús a chur le cúrsaí i gcúram leanaí a chur ar fáil do Stiúrthóirí na Naíonraí i 1997 ionas go mbeadh na cáilíochtaí cuí acu i dteagasc na luathbhlianta.  Anois, tá cáilíochtaí cuí, atá aitheanta go náisiúnta, ag gach aon bhall foirne de bhur gcuidse agus iad ag obair i seirbhísí éagsúla Chomhar Naíonra na Gaeltachta. Cuirtear cúrsaí inseirbhíse, idir chúrsaí éigeantacha agus gnáth chúrsaí inseirbhíse, ar fáil d’fhostaithe na heagraíochta ar bhonn leanúnach chomh maith. Agus déantar gach aon cheann de na cúrsaí seo a chur ar fáil trí mheán na Gaeilge.

Tá sár obair déanta agaibh ar fhorbairt churaclaim chomh maith. Ba sibh a dhear an curaclam ar a dtugtar “Loinnir”. Díríodh sa churaclam sin ar spraoi a úsáid mar bhunús don oideachas agus dar ndóigh, é seo a déanamh trí mheán na Gaeilge. Is rud go hiomlán nua agus go deimhin nuálach a bhí sa churaclam sin nuair a tháinig sé ar an bhfód. Ní raibh a leithid de rud ann sa tír agus curaclam luathoideachais ag an am – i mBéarla fiú, gan trácht ar an nGaeilge. Tógadh agus forbraíodh coincheap an churaclaim sin agus anois tá sé mar chuid lárnach den churaclam náisiúnta reatha atá againn.

Ach tá níos mó éachtaí ná sin bainte amach agaibh thar na blianta. Mar shampla, is sibh a chuir an scéim pleanála teanga “Borradh” i dtoll a chéile, i gcomhar le hInstitiúid Teicneolaíochta Bhaile Átha Cliath, scéim atá á cur i bhfeidhm ar bhonn leanúnach i bhur gcuid seirbhísí le blianta fada anois. Thug sibh faoi dhúshlán eile chomh maith, togra ar a dtugtar “Nasc leis an mbunscoil”. Rinne sé seo nasc a bhunú idir bhur gcuid Naíonraí agus na bunscoileanna sa chaoi is go n-éascódh sé seo chúrsaí do pháistí agus iad ag aistriú ón Naíonra isteach chuig an mbunscoil.

D’fhéadfainn leanúint orm i gcaitheamh an lae ag caint ar an dea-obair uilig atá déanta agus atá á déanamh agaibh. Ach ag deireadh an lae, ar an lá stairiúil seo, is fiú a chuimhneamh gur as naíonra beag amháin lonnaithe anseo ar an gCeathrú Rua, a fuair tacaíocht ó Ghaeltarra Éireann, a tháinig an méid seo ar fad. Tugann sé léargas soiléir ar an méid ar féidir baint amach nuair atá spiorad pobail, obair chrua, tuiscint ar thábhacht na hoibre agus foireann den scoth ann. Is fíor le rá go bhfuil tuillte go maith ag Comhar Naíonraí na Gaeltachta a bheith anois i measc cheannródaithe oideachais na tíre. Guím gach rath, fás agus forbairt oraibh agus sibh ag cur fúibh anseo sa Cheanncheathrú nua seo. Agus don lá inniu, bainigí uilig sult as an gcuid eile den lá!

 

Menu